Pierwszym krokiem, który należy wykonać przed założeniem trawnika jest staranne przygotowanie podłoża. Od tego w dużej mierze zależy czy trawa będzie gęsta i soczyście zielona, zaś nie będzie sprawiała problemów w przyszłości. Sprawdź, jakie działania trzeba wykonać zależnie od typu gleby w ogrodzie. Co można zrobić, aby ułatwić sobie pielęgnację trawnika?

Zanim założysz trawnik poznaj swoją glebę

W zdecydowanej większości ogrodów podłoże „na start” jest niewystarczające jakościowo względem potrzeb trawy. Zazwyczaj jest niezbyt żyzne, za mało lub zbyt mocno przepuszczalne i ma niewłaściwy odczyn (pH). Zanim jednakże przystąpisz do zabiegów, które poprawią parametry gleby, najpierw ją poznaj. Pomocny jest prosty test wałeczkowania. Główne typy gleb w przydomowych ogrodach i ROD:

• Gleba nadmiernie piaszczysta – ma ziarnistą strukturę, nawet mokra nie brudzi rąk. Nie wyczuwa się żadnej lepkości. Nie daje się formować w kulkę – rozpada się w dłoni. Taka gleba jest niekorzystna dla trawy: jest nadmiernie przepuszczalna, słabo utrzymuje wodę i składniki pokarmowe.

Rozwiązanie dr Trawnik: Zastosuj żyzne podłoże (nawet 15 m3/15000 l na 100 m2). Nie używaj torfu, który szybko wysycha i pogłębia problem. Dodatkowo zastosuj obornik w dawce 300-400 kg/100 m2, a także kompost ogrodniczy (w dowolnej ilości, ale im więcej, tym lepiej).

• Gleba piaszczysto-gliniasta – udaje się formować kulki z mokrego podłoża, ale nie da się ulepić wałeczka. Lekko brudzi dłonie. Takie podłoże wciąż jest zbyt mało żyzne i nadmiernie przepuszczalne.
• Gleba gliniasto-piaszczysta – można ulepić wałki, ale łatwo rwą się. Podłoże nie jest już ziarniste. Jest słabiej przepuszczalne i umiarkowanie żyzne, lecz wciąż brakuje frakcji próchniczej. Aktywność mikrobiologiczna gleby jest niedostatecznie wysoka.

Rozwiązanie dr Trawnik: Zaleca się zastosować obornik i kompost ogrodniczy (tak jak powyżej). W pierwszym przypadku korzystne jest przekopanie glebogryzarką z żyzną ziemią, ale używa się jej mniej (np. o połowę) niż przy użyźnieniu gleby piaszczystej.

Trudne gleby dla trawnika – jak je przystosować?

• Gleba gliniasta pod trawnik – można formować wałki i wyginać je w łuki czy pierścienie. Jest żyzna, ale zbyt mało przepuszczalna. Ogranicza korzeniom dostęp do powietrza (asfiksja). Zwiększa ryzyko występowania chorób grzybowych, a ponadto ma tendencje do zaskorupiania się w wierzchnich warstwach.
• Gleba ilasta pod trawnik – jest gładka i śliska na mokro, porównuje się ją do konsystencji…masła. Może występować na niej problem z zastoinami wody. Ma krytycznie niską przepuszczalność.

Rozwiązanie dr Trawnik: Głównym celem jest zwiększenie przepuszczalności gleby, rozluźnienie struktury i stworzenie lepszych warunków dla rozwoju korzeni trawy. Dlatego najważniejszym działaniem jest piaskowanie. Podłoże miesza się z 10-15 cm warstwą piachu. Wybiera się piach gruboziarnisty (frakcje powyżej 0,25 mm średnicy). Już w trakcie pielęgnacji trawnika należy przeprowadzać regularne zabiegi piaskowania (jeden zabieg co 1-2 lata) i aeracji (nawet 3-4 razy na sezon).

• Gleba torfowa – jest co prawna żyzna, problemem jest gospodarka wodna. Po ulewnych deszczach czy obfitym nawadnianiu działa jak gąbka – chłonie wodę w nadmiarze. Staje się ciężki, wręcz mazisty i ogranicza korzeniom dostęp do tlenu. Przy wysokich temperaturach szybko wysycha „na wiór” i słabo trzyma wodę. Ponadto ma niewłaściwy, kwaśny odczyn. Po przekopaniu ma tendencję do silnego osiadania.

Rozwiązanie dr Trawnik: Jesienią wykonuje się wapnowanie. Bezpośrednio przed założeniem trawnika podłoże należy przekopać z kompostem i gruboziarnistym piachem (2:1). Przydatne są także rozwiązania, które zatrzymują glebę (o tym poniżej).

Porada eksperta: Pamiętaj, że powyższych zabiegów nie można wykonywać jeśli podłoże jest mokre. W ten sposób można doprowadzić do zniszczenia jego struktury. Najlepiej, gdy jest lekko wilgotne. Zbyt sucha gleba utrudnia wykonywanie poszczególnych prac ziemnych, np. przy użyciu glebogryzarki.

Sprawdź odczyn gleby. Jak to zrobić?

Przed założeniem trawnika sprawdź odczyn gleby. Próbki pobiera się na głębokości 10-20 cm w kilku lub kilkunastu miejscach (im większy obszar, tym więcej próbek, wtedy wynik jest miarodajny). Można przyjąć, że na trawniku 100 m2 wystarczy do 10 próbek. Dwie najczęściej używane metody:

• Papierki lakmusowe – pobraną ziemię umieszcza się w szczelnym naczyniu, zalewa wodą destylowaną i miesza. Następnie wkłada się papierek lakmusowy. Po około 30 sekundach powinien zmienić kolor. Z kolejnymi próbkami używa się kolejnych papierków i zapisuje wyniki (do produktu dołączona jest skala pH z kolorami). Później trzeba to uśrednić.
• Elektroniczny miernik pH – jest wygodniejszy, gdyż wystarczy umieścić go w podłożu i po chwili odczytuje się wynik.

Co mówią wyniki o glebie?

Dlaczego odczyn jest tak ważny dla trawnika?

Prawidłowy odczyn ma wpływ na efektywność pobierania przez korzenie trawy składników pokarmowych oraz wody. Przy optimum trawnik jest gęsty, soczyście zielony i nie sprawia problemów uprawowych. Zbyt kwaśny odczyn sprawia, że korzenie są słabsze, trawa ma trudności zwłaszcza z pobieraniem fosforu i magnezu (tworzą się formy niedostępne dla roślin), a mech na trawniku ma lepsze warunki do rozwoju. Gleba ma niższą aktywność mikrobiologiczną. Przy zbyt wysokim pH częściej dochodzi do niedoboru żelaza i manganu, co objawia się chlorozą trawy (żółknięcie darni). Trawniki są bardziej narażone na choroby grzybowe, np. pleśń śniegową. Gleby wapienne mają tendencję do szybkiego wysychania.

Idealna gleba pod trawnik, czyli jaka?

Optymalna pod trawnik jest gleba piaszczysto-gliniasta, przepuszczalna, z umiarkowaną zdolnością sorpcyjną, o dobrej strukturze (gruzełkowatej). Właściwy odczyn jest lekko kwaśny, tj. pH oscyluje w granicach 5,5-6,5. Niewielkie odchylenia od normy są dopuszczalne. Jeśli parametr znacząco odbiega od optimum (np. o 1,0) należy wykonać odpowiednie działania.

Gleba zbyt kwaśna – przed założeniem trawnika zastosuj nawóz wapniowy (np. węglanowy), najlepiej jesienią. Należy przekopać go z podłożem. Jeśli pH nie odbiega skrajnie od potrzeb trawy stosuje się średnio 10-16 kg (gleby lekkie) lub 16-20 kg (gleby ciężkie) kredy nawozowej na 100 m2 trawnika.

Gleba zbyt zasadowa – należy przekopać ją z kwaśnym torfem lub zakupionym beztorfowym podłożem o lekko kwaśnym odczynie. Aby zmiana była zauważalna potrzebne są duże ilości, nawet 10000 l ziemi na 100 m2 trawnika. Wspomagająco traktuje się ściółkę z iglaków (np. igliwo), która działa lekko zakwaszająco. Podłoże można przekopać z trocinami. Trzeba jednak pamiętać, że jest to pożywka dla mikroorganizmów. W czasie rozkładania ściółki zużywane są duże ilości azotu. Przy wprowadzaniu takiego dodatku należy obowiązkowo aplikować nawóz azotowy (N).

Ekspert ogrodnictwa radzi: Nie stosuj nawozów wapniowych z innymi. Należy odczekać co najmniej kilka tygodni (lepiej kilkanaście). Optymalnym rozwiązaniem jest stosowanie nawozów wapiennych jesienią, a pozostałych wiosną.

Idealna gleba pod trawnik chroni korzenie przed suszą!

W przypadku większości typów powyżej wymienionych typów gleb należy skorzystać z rozwiązań, które dodatkowo poprawiają zdolność do zatrzymywania wody i tym samym ograniczają ryzyko przesuszenia trawy. Jednym z nich jest wprowadzenie materii organicznej, np. wraz z nawozami organicznymi. Samo użyźnienie podłoża nie wystarczy. Kluczowe w aspekcie poprawy tych właściwości, a także oszczędzania wody w ogrodzie jest wykorzystanie środków wetting agents. Zastosowanie preparatu Drain & Save Water zmniejsza hydrofobowość gleby, a ułatwia wnikanie i magazynowanie wody w strefie korzeniowej trawy. Usprawnia pobieranie składników odżywczych, w rezultacie działa synergicznie z nawadnianiem i nawożeniem. Ponadto zmniejsza zużycie wody nawet o 35%.

FAQ: Przygotowanie podłoża pod trawnik – ekspert Dr Trawnik odpowiada

Jak sprawdzić rodzaj gleby w moim ogrodzie bez laboratorium?

Najprostszą metodą jest test wałeczkowania. Weź garść wilgotnej ziemi i ulep z niej wałeczek. Jeśli ziemia rozsypuje się w dłoniach – masz glebę piaszczystą. Jeśli udaje się uformować wałek, który nie pęka przy wyginaniu – to gleba ilasta lub gliniasta.

Jak wykonać test słoikowy gleby? O czym mówi?

Test słoika to prosta metoda na sprawdzenie struktury gleby. Wypełnij słoik w 1/3 ziemią, dolej wody i kroplę płynu do naczyń, a następnie mocno wstrząśnij. Po 24 godzinach wyodrębnią się warstwy: piasek opadnie na dno, potem pył, a na górze ił. Po proporcjach można oszacować, jaki posiada się typ gleby i tym samym zaplanować działania.

Dlaczego pH gleby jest kluczowe dla koloru trawy?

Przy zbyt wysokim pH (gleby zasadowe), żelazo i mangan stają się dla trawy niedostępne, co skutkuje chlorozą. W rezultacie trawa zamiast soczystej zieleni będzie ma kolor bladożółty. Z kolei zbyt niskie pH blokuje fosfor i osłabia efektywność pobierania wody oraz składników pokarmowych. Trawa często ma fioletowawy połysk.

Co daje zastosowanie preparatów typu „wetting agents” przy zakładaniu trawnika?

Środki takie jak Drain & Save Water w praktyce działają jak swoisty magazyn wody pod powierzchnią podłoża, tworząc korzystniejsze warunki do kiełkowania i ukorzeniania się młodej trawy. Przesuszenie nawet cienkiej warstwy siewnej może wyraźnie pogorszyć wschody, dlatego przy zakładaniu trawnika wetting agent daje kilka bardzo praktycznych korzyści: bardziej równomierne wschody, lepsze uwilgotnienie całej warstwy, w której kiełkują nasiona, oraz mniejsze ryzyko powstawania suchych placów. Młody trawnik ma łatwiejszy start i od początku buduje silną strefę korzeniową