{"id":42,"date":"2025-11-06T15:05:00","date_gmt":"2025-11-06T15:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/doktortrawnik.pl\/blog\/problemy-z-trawnikiem-czarcie-kregi-co-robic\/"},"modified":"2026-07-24T18:23:37","modified_gmt":"2026-07-24T18:23:37","slug":"problemy-z-trawnikiem-czarcie-kregi-co-robic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/doktortrawnik.pl\/blog\/problemy-z-trawnikiem-czarcie-kregi-co-robic\/","title":{"rendered":"Problemy z trawnikiem: czarcie kr\u0119gi. Co robi\u0107?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Pojedyncze grzyby owocnikowe na trawniku nie s\u0105 jeszcze problemem, chocia\u017c to sygna\u0142 ostrzegawczy, \u017ce warunki nie s\u0105 optymalne dla trawy. Powa\u017cniej robi si\u0119, gdy wyst\u0119puj\u0105 w du\u017cej liczbie i uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w formie kr\u0119g\u00f3w. Nie tylko obni\u017caj\u0105 walory dekoracyjne trawnika, lecz dodatkowo pogarszaj\u0105 przepuszczalno\u015b\u0107 pod\u0142o\u017ca. Dlatego nale\u017cy zareagowa\u0107 od razu po rozpoznaniu symptom\u00f3w. Jak zlikwidowa\u0107 czarcie kr\u0119gi na trawniku?<\/strong><\/p>\n<h2>Czarcie kr\u0119gi na trawniku \u2013 jak je rozpozna\u0107?<\/h2>\n<p>Czarcie kr\u0119gi s\u0105 traktowane jako choroba na trawniku. Wywo\u0142uj\u0105 je grzyby podstawkowe. Objawy mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cn\u0105 form\u0119, gdy\u017c powoduj\u0105 je r\u00f3\u017cnorodne gatunki grzyb\u00f3w. Szacuje si\u0119, \u017ce za ich wyst\u0119powanie odpowiada oko\u0142o 60 gatunk\u00f3w, w tym muchomory i purchawki. Trzy podstawowe formy czarcich kr\u0119g\u00f3w:<\/p>\n<p><strong>1<\/strong> \u2013 Na trawniku w losowych miejscach wyst\u0119puj\u0105 po dwa r\u00f3wnoleg\u0142e, nieregularne kr\u0119gi. Nie zachodz\u0105 na siebie, ale stykaj\u0105 si\u0119. Ich \u201eobw\u00f3dki\u201d tworzy strefa obumar\u0142ej trawy. W pod\u0142o\u017cu znajduje si\u0119 bia\u0142a grzybnia o zapachu ple\u015bni.<\/p>\n<p><strong>2<\/strong> \u2013 Powstaj\u0105 ciemnozielone kr\u0119gi, z bujniej rozwini\u0119t\u0105 darni\u0105, a bez \u015blad\u00f3w obumierania trawy. Co wi\u0119cej, trawa jest lepiej rozwini\u0119ta, gdy\u017c korzysta z azotu, kt\u00f3ry jest mineralizowany przez grzyby podczas rozk\u0142adania materii organicznej. Zdarza si\u0119, \u017ce w czarcich kr\u0119gach wyst\u0119puj\u0105 grzyby owocnikowe. Ta forma jest ma\u0142o szkodliwa dla ro\u015blin. Trawnik traci wygl\u0105d jednolitego dywanu.<\/p>\n<p><strong>3<\/strong> \u2013 Wyst\u0119puj\u0105 kr\u0119gi owocnik\u00f3w grzyb\u00f3w kapeluszowych. Nie niszcz\u0105 trawnika.<\/p>\n<p class=\"dt-expert-note\"><strong>Porada eksperta dr Trawnik: <\/strong>Proces powstawania czarcich kr\u0119g\u00f3w przebiega powoli, przez lata &#8211; stopniowo jest ich coraz wi\u0119cej. Mog\u0105 te\u017c znika\u0107 na 1-2 sezony, a p\u00f3\u017aniej zn\u00f3w pojawia\u0107 si\u0119. Maj\u0105 \u015brednic\u0119 kilkudziesi\u0119ciu centymetr\u00f3w, ale mog\u0105 by\u0107 wi\u0119ksze, si\u0119gaj\u0105ce 3-5 m. Zwalczanie jest o tyle trudne, \u017ce nale\u017cy dotrze\u0107 do \u017ar\u00f3de\u0142, czyli zlikwidowa\u0107 warunki sprzyjaj\u0105ce rozwojowi grzyb\u00f3w odpowiedzialnych za chorob\u0119. Du\u017ce znaczenie ma profilaktyka, w tym coroczne wykonywanie zabieg\u00f3w regeneracyjnych na trawniku.<\/p>\n<h2>Co jest przyczyn\u0105 wyst\u0119powania czarcich kr\u0119g\u00f3w?<\/h2>\n<p><strong>Przyczyny: <\/strong>Czarcie kr\u0119gi wywo\u0142ywane przez grzyby najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 terenie&#8230;\u201etrudnym\u201d dla trawy, w pod\u0142o\u017cu nadmiernie przepuszczalnym: piaszczystym i ja\u0142owym. W takich warunkach grzybnia penetruje gleb\u0119 najg\u0142\u0119biej (\u015brednio do 30 cm). Czarcim kr\u0119gom sprzyja zaniedbanie trawnika \u2013 brak regularnego koszenia, nawadniania i zalegaj\u0105ca warstwa filcu. Cz\u0119\u015bciej staj\u0105 si\u0119 widoczne po okresach suszy. Najwi\u0119ksze zagro\u017cenie zachodzi w miejscach zadrzewie\u0144 i dawnych siedlisk le\u015bnych.<\/p>\n<p><strong>Skutki: <\/strong>Czarcie kr\u0119gi zawsze powoduj\u0105 obni\u017cenie estetyki trawnika, niezale\u017cnie od formy. Mog\u0105 tak\u017ce zmniejsza\u0107 przepuszczalno\u015b\u0107 pod\u0142o\u017ca, co z kolei stwarza przyjazne warunki dla mchu. W skrajnych przypadkach tworz\u0105 wodoszczeln\u0105 struktur\u0119 grzybni. Mo\u017cna to zauwa\u017cy\u0107, gdy\u017c woda pod deszczach i nawadnianiu zamiast wsi\u0105ka\u0107 d\u0142ugo utrzymuje si\u0119 na powierzchni.<\/p>\n<h2>Jak zlikwidowa\u0107 czarcie kr\u0119gi na trawniku?<\/h2>\n<p>W walce z czarcimi kr\u0119gami najwa\u017cniejsza jest profilaktyka. Kluczowe dzia\u0142ania, kt\u00f3re ograniczaj\u0105 ryzyko ich powstawania, przy czym cz\u0119\u015b\u0107 z nich mo\u017ce bezpo\u015brednio usun\u0105\u0107 problem:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Oczyszczanie terenu z fragment\u00f3w pni, ga\u0142\u0119zi i korzeni drzew czy krzew\u00f3w w pocz\u0105tkowym etapie zak\u0142adania trawnika.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Wszelkie dzia\u0142ania, kt\u00f3re maj\u0105 na celu zwi\u0119kszenie \u017cyzno\u015bci pod\u0142o\u017ca przed wysiewem trawy lub uk\u0142adaniem rolek. Na ma\u0142o urodzajnych glebach szczeg\u00f3lnie cenna jest uprawa nawoz\u00f3w zielonych z rodziny motylkowatych, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 azot atmosferyczny.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Corocznie wykonywany \u201epakiet wiosennej regeneracji trawnika\u201d. Najbardziej istotna jest wertykulacja, kt\u00f3ra pomaga pozby\u0107 si\u0119 zalegaj\u0105cej warstwy filcu. Aeracj\u0119 warto przeprowadza\u0107 3-4 krotnie w roku.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Zr\u00f3wnowa\u017cone nawo\u017cenie dostosowane do potrzeb pokarmowych trawy w danej porze roku. Stosowanie nawoz\u00f3w, kt\u00f3re zawieraj\u0105 kilka form azotu. Najlepiej korzysta\u0107 z ca\u0142orocznego programu nawo\u017cenia <a href=\"https:\/\/doktortrawnik.pl\/szukaj?controller=search&amp;s=GP+Premium+300+dni\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">GP Premium<\/a>.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Usuwanie pokos\u00f3w po koszeniu. Na trawniku, na kt\u00f3rym wyst\u0119powa\u0142y b\u0105d\u017a wyst\u0119puj\u0105 czarcie kr\u0119gi jest to niestety konieczne.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Systematyczne nawadnianie trawnika. Niedopuszczanie do d\u0142ugotrwa\u0142ego przesuszenia trawy. Miejscowe suche plamy (LDS), kt\u00f3re tak\u017ce sprzyjaj\u0105 czarcim kr\u0119gom s\u0105 zwi\u0105zane z nadmiernym napi\u0119ciem powierzchniowym. W takich miejscach woda zamiast wsi\u0105ka\u0107 jest wypychana, a trawa cierpi na susz\u0119. Problem rozwi\u0105zuje coroczne stosowanie preparat\u00f3w wetting agents.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Fungicydy przeciw czarcim kr\u0119gom raczej nie s\u0105 stosowane. Najbardziej ekstremaln\u0105 metod\u0105 jest usuni\u0119cie darni z oko\u0142o 30 cm warstw\u0105 pod\u0142o\u017ca i zakup \u015bwie\u017cej, \u017cyznej ziemi. Niestety wi\u0105\u017ce si\u0119 z zak\u0142adaniem trawnika od nowa i wysokimi kosztami. W praktyce z takiego rozwi\u0105zania nale\u017cy skorzysta\u0107, gdy na trawniku wyst\u0119puj\u0105 masowo nie tylko czarcie kr\u0119gi, lecz tak\u017ce inne, gro\u017aniejsze choroby grzybowe lub gdy pod\u0142o\u017ce jest zbyt ci\u0119\u017ckie i ekstremalnie niew\u0142a\u015bciwe jak na potrzeby trawnika.<\/p>\n<h3>FAQ: Czarcie kr\u0119gi na trawniku \u2013 najwa\u017cniejsze pytania i odpowiedzi<\/h3>\n<h3>Czy czarcie kr\u0119gi s\u0105 szkodliwe dla ludzi i zwierz\u0105t domowych?<\/h3>\n<p>Czarcie kr\u0119gi bez widocznych grzyb\u00f3w kapeluszowych s\u0105 nieszkodliwe dla ludzi i zwierz\u0105t (ryzyko zatrucia jedynie przy spo\u017cywaniu&#8230;ziemi). W przypadku wyst\u0119powania grzyb\u00f3w kapeluszowych wszystko zale\u017cy od gatunku. W kr\u0119gach mog\u0105 wyrasta\u0107 grzyby truj\u0105ce, takie jak muchomory. Dlatego niezale\u017cnie od obranych metod zwalczania czarcich kr\u0119g\u00f3w truj\u0105ce gatunki nale\u017cy usuwa\u0107 na bie\u017c\u0105co.<\/p>\n<h3>Czy mo\u017cna stosowa\u0107 domowe sposoby na czarcie kr\u0119gi?<\/h3>\n<p>Nie ma skutecznych, domowych sposob\u00f3w, kt\u00f3re rozwi\u0105za\u0142yby problem czarcich kr\u0119g\u00f3w. W tym aspekcie prowizorka nie sprawdza si\u0119. Najwa\u017cniejsze s\u0105 dwa fundamenty: w\u0142a\u015bciwe przygotowanie gleby i prawid\u0142owa piel\u0119gnacja trawnika.<\/p>\n<h3>Dlaczego czarcie kr\u0119gi pojawiaj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bciej w starych ogrodach?<\/h3>\n<p>Grzyby potrzebuj\u0105 du\u017cej ilo\u015bci materii organicznej do rozwoju. W starych ogrodach w ziemi znajduje si\u0119 du\u017co rozk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 korzeni drzew, krzew\u00f3w czy resztek organicznych, kt\u00f3re stanowi\u0105 po\u017cywk\u0119. W dodatku na starym, zaniedbanym trawniku zalega gruba warstwa filcu, a pod\u0142o\u017ce nierzadko jest wydrenowane z najwa\u017cniejszych pierwiastk\u00f3w pokarmowych, w tym azotu.<\/p>\n<h3>Jak odr\u00f3\u017cni\u0107 czarcie kr\u0119gi od miejscowych suchych plam (LDS)?<\/h3>\n<p>Miejscowe suche plamy (Localized Dry Spots) nie maj\u0105 kszta\u0142tu regularnych kr\u0119g\u00f3w czy pier\u015bcieni, jednocze\u015bnie nie s\u0105 otoczone pasmem intensywnie zielonej trawy. Trawa w takich miejscach blaknie, a nast\u0119pnie wysycha.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pojedyncze grzyby owocnikowe na trawniku nie s\u0105 jeszcze problemem, chocia\u017c to sygna\u0142 ostrzegawczy, \u017ce warunki nie s\u0105 optymalne dla trawy. Powa\u017cniej robi si\u0119, gdy wyst\u0119puj\u0105 w du\u017cej liczbie i uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w formie kr\u0119g\u00f3w. Nie tylko obni\u017caj\u0105 walory dekoracyjne trawnika, lecz dodatkowo pogarszaj\u0105 przepuszczalno\u015b\u0107 pod\u0142o\u017ca. Dlatego nale\u017cy zareagowa\u0107 od razu po rozpoznaniu symptom\u00f3w. Jak zlikwidowa\u0107 &#8230; <a title=\"Problemy z trawnikiem: czarcie kr\u0119gi. Co robi\u0107?\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/doktortrawnik.pl\/blog\/problemy-z-trawnikiem-czarcie-kregi-co-robic\/\" aria-label=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o Problemy z trawnikiem: czarcie kr\u0119gi. Co robi\u0107?\">Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":163,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[133],"tags":[],"class_list":["post-42","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-choroby-grzybowe-trawnika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/doktortrawnik.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/doktortrawnik.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/doktortrawnik.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doktortrawnik.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doktortrawnik.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/doktortrawnik.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99,"href":"https:\/\/doktortrawnik.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42\/revisions\/99"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doktortrawnik.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/doktortrawnik.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/doktortrawnik.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/doktortrawnik.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}